ŞAM – Suriye Demokratik Güçleri (Suriye Demokratik Güçleri) ile Şam yönetimi arasında yürütülmesi planlanan 10 Mart Mutabakatı kapsamındaki entegrasyon görüşmeleri için QSD heyeti başkent Şam’a gitti. Heyette, QSD Genel Komutanı Mazlum Abdi ile genel komutanlıktan Sozdar Derik ve Sipan Hamo yer alıyor.
QSD’nin sanal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, askeri entegrasyon sürecine ilişkin görüşmelerin Şam’da hükümet yetkilileriyle sürdürüldüğü bildirildi. Açıklamada, “Bu ön bilgilerdir; detaylar daha sonra yayınlanacaktır” ifadeleri kullanıldı.
10 Mart Mutabakatı Ne Anlama Geliyor?
10 Mart Mutabakatı, Suriye’de geçiş sürecine ilişkin güvenlik ve idari başlıkların ele alındığı, özellikle askeri yapıların entegrasyonu, yerel güvenlik düzenlemeleri ve koordinasyon mekanizmalarını kapsayan bir çerçeve olarak biliniyor. Mutabakatın, Suriye’nin kuzey ve doğusunda fiili kontrolü elinde bulunduran QSD güçlerinin merkezi yapılarla nasıl ilişkileneceğine dair ilkeler içermesi bekleniyor.
Bu kapsamda Şam’daki temasların, hem sahadaki güvenlik dengeleri hem de siyasi sürecin seyri açısından kritik bir aşamaya işaret ettiği değerlendiriliyor.
Şam’daki Görüşmelerin Gündemi
Görüşmelerin ana başlıkları arasında:
- QSD unsurlarının askeri entegrasyonunun yöntemi ve takvimi,
- Yerel güvenlik güçlerinin statüsü,
- Komuta-kontrol mekanizmalarının nasıl işleyeceği,
- Sınır güvenliği ve IŞİD’le mücadelede koordinasyon,
- Geçiş hükümetiyle teknik ve idari uyum başlıkları
yer alıyor.
QSD, uzun süredir sahada IŞİD’e karşı mücadelede kilit bir aktör olarak konumlanırken, bu rolün yeni dönemde nasıl sürdürüleceği de görüşmelerin önemli maddeleri arasında bulunuyor.
ABD Öncülüğündeki Koalisyon da Masada
Gelen bilgilere göre, toplantıya ABD öncülüğündeki uluslararası IŞİD karşıtı koalisyonun Doğal Kararlılık Operasyonu (Operation Inherent Resolve) komutanlarından Kevin J. Lambert de katılıyor. Bu durum, görüşmelerin yalnızca Şam–QSD hattıyla sınırlı kalmadığını, uluslararası aktörlerin de süreci yakından izlediğini gösteriyor.
Koalisyonun varlığı, özellikle IŞİD’le mücadele başlığında mevcut iş birliğinin yeni dönemde nasıl şekilleneceğine dair beklentileri artırıyor.
Daha Önce Ertelenmişti
QSD Genel Komutanı Mazlum Abdi ve beraberindeki heyetin 29 Aralık’ta Şam’da yapması planlanan görüşmeler, “teknik gerekçeler” nedeniyle ertelenmişti. Bu ertelemenin ardından taraflar arasında temasların sürdüğü, teknik hazırlıkların tamamlanmasıyla birlikte görüşmelerin yeniden planlandığı biliniyordu.
Bugünkü ziyaret, bu açıdan bakıldığında, daha önce ertelenen temasların fiilen başlatılması anlamına geliyor.
Bölgesel ve Siyasi Etkiler
Şam’da yürütülen bu görüşmelerin, Suriye’deki güç dengelerini etkilemesi bekleniyor. Uzmanlar, QSD’nin merkezi yapılarla entegrasyonuna dair atılacak adımların:
- Suriye’nin gelecekteki idari yapısı,
- Kuzey ve doğu Suriye’deki yerel yönetimlerin konumu,
- Bölgesel aktörlerin (Türkiye, İran, Rusya, ABD) sahadaki hesapları
üzerinde belirleyici olabileceğini vurguluyor.
Özellikle askeri entegrasyonun hangi modelle hayata geçirileceği, QSD’nin mevcut özerk yapısını ne ölçüde koruyacağı ya da merkezi komuta içinde nasıl temsil edileceği soruları yakından izleniyor.
QSD’den “Ön Bilgi” Vurgusu
QSD’nin açıklamasında “ön bilgilendirme” ifadesinin kullanılması, görüşmelerin henüz erken aşamada olduğunu ve bağlayıcı kararların hemen açıklanmayacağını gösteriyor. Tarafların, teknik ayrıntılar üzerinde uzlaşma arayışında olduğu; kapsamlı bir metnin ise ilerleyen aşamalarda kamuoyuyla paylaşılacağı belirtiliyor.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Diplomatik kaynaklara göre, Şam’daki temasların birkaç gün sürmesi ve ardından teknik komitelerin oluşturulması bekleniyor. Bu komitelerin, mutabakatın askeri, idari ve hukuki boyutlarını detaylandıracağı ifade ediliyor.
Görüşmelerin seyrine bağlı olarak, 10 Mart Mutabakatı’nın uygulama takvimi ve denetim mekanizmaları da netlik kazanacak.
Kritik Bir Dönemeç
QSD heyetinin Şam ziyareti, Suriye’de uzun süredir askıda olan entegrasyon ve geçiş tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Sahadaki askeri dengelerin yanı sıra uluslararası aktörlerin varlığı, sürecin çok boyutlu ve hassas bir çizgide ilerlediğini gösteriyor.
Görüşmelerden çıkacak sonuçlar, yalnızca QSD ile Şam yönetimi arasındaki ilişkiyi değil, Suriye’nin gelecekteki siyasi ve güvenlik mimarisini de doğrudan etkileyecek nitelikte görülüyor.
